ایران جانبی

سرخاب‌سفیدآبی به رنگ قاچاق/ مصرف بالای لوازم آرایشی، ایران را به رتبه جهانی کشاند - پایگاه خبری شاخص
کد خبر: 199106
تاریخ انتشار: ۱۴ آذر ۱۳۹۸ - ۸:۵۶
شاخص گزارش می‌دهد؛
شاخص : مصرف بالای لوازم آرایشی، ایران را به رتبه جهانی کشانده به طوری که با وجود گرانی‌ها اما خرید این اقلام همچنان بالاست و گویا از نان شب هم واجب‌تر است.

به گزارش خبرنگار اجتماعی شاخص، بازارهای قدیمی ویژگی‌های بخصوصی دارند که تقریبا در هر شهری هم یکسان است و به قول قدیمی‌ها از شیر مرغ تا جان آدمی‌زاد را می‌توان در آن پیدا کرد؛ این جمله‌ها همان طور که از راسته‌های مختلف بازار سنتی قزوین عبور می‌کنم در ذهنم مرور می‌شود.

به انتهای بازار، همان جایی که مکان تمام کلی فروش‌ها است، می‌رسم. از کلی فروشی مواد خوراکی تا پوشاک و مواد آرایشی و بهداشتی را می‌توان اینجا پیدا کرد که هر کدام مشتری بخصوص خود را دارد و فروشندگان هرکدام به نحوی مشغول هستند.

شلوغ‌ترین مغازه توجه‌ام را جلب می‌کند، ازدحام جمعیت موجب شده تا مشتریان صف کوتاهی را تا بیرون از مغازه تشکیل دهند و هرکدام در انتظار فرصتی هستند تا از دیگری سبقت بگیرند و زودتر خریدهایشان را انجام دهند؛ دقایقی را از پشت شیشه به ویترین شلوغ مغازه آقای لطفی که از کلی فروش‌های معروف لوازم آرایشی و بهداشتی بازار قزوین است نظاره می‌کنم.

تنوع رنگ‌ها و انواع محصولات با بسته‌بندی‌ها و تصویرهای متنوع روی آن‌ها، هر بیننده‌ای را حتی اگر قصد خرید هم نداشته باشد ناخودآگاه به داخل مغازه فرامی‌خواند تا اگر خریدی هم اتفاق نیفتاد حداقل از نزدیک نگاهی به این دنیای رنگارنگ داشته باشد.

مغازه را که کمی خلوت‌تر می‌بینیم وارد می‌شوم و به عنوان خریدار چند نمونه کرم پودر، پنکیک، رژ و لاک را قیمیت می‌کنم که تقریبا ارزان‌ترین نوع کرم آرایش حدود۳۰هزار تومان است درحالی که همین مارک تا چندماه اخیر شاید ۱۶هزار تومان بوده است و یا لاک‌هایی که ارزان‌ترینش ۸هزارتومان است اما اگر بخواهیم باکیفیت‌ترش را بخریم ۱۵هزارتومان باید هزینه کنیم.

ریمل‌‎ها مارک‌های مختلفی دارد از مارک‌های قدیمی که علی‌رغم کیفیت‌های نچندان مناسب اما قیمتی نسبتا بالا دارند تا ریمل‌های جدید و با کاربردهای مختلف مثل پرحجم کردن مژه‌ها تا بلند جلوه دادن آن‌ها که قیمتی تا ۵۰الی ۱۰۰هزارتومانی را می‌طلبد که البته کشف قیمت‌های بالاتر هم دور از ذهن نیست.

با این وجود لوازم آرایشی همان طور که در انواع و اقسام تنوع دارند، در قیمت‌ها هم به اندازه کافی متنوع است که به هرحال هیچکس دست خالی از مغازه بیرون نرود؛ به طوری که رژلب‌های مایع و جامد در اشکال مختلف با قیمت‌هایی نه گران و نه ارزان تا حدی در دسترس است که مشتریان کم سن و سال این فروشگاه برای خرید آن دست به جیب می‌شوند.

خوش برخوردی و حوصله‌ای که لطفی، صاحب فروشگاه دارد این اجازه را به مشتریان می‌دهد تا با اطمینان خاطر طبقات را برای آنچه که می‌خواهند زیر و رو کنند؛ به پیشخوان نزدیکتر می‌شوم و می‌گویم: هر مارکی که بخواهیم دارید؟

لطفی که نگاهش به کارمندانش است تا کار مشتری را راه‌بیندازند، پاسخ می‌دهد: بستگی دارد چه مارکی را بخواهید؛ بیشترش را دارم. شما بگویید تا برایتان بیاورم.

می‌گویم خبرنگار هستم و می‌خواهم بدانم که افزایش قیمت‌ها تاثیری در بازار کارشان داشته یا خیر؟؛ این سوال را که می‌پرسم درحالی که پشت پیشخوان نیم خیز شده و دستش را تکیه‌گاه قرار داده است، می‌گوید: ” می‌دونی چیه دخترم این روزها اگه مصرف لوازم آرایشی از نان شب مهمتر نباشه اما کمتر هم نیست”.

وی ادامه می‌دهد: مشتری‌های ما فرقی نکرده و با وجود افزایش قیمت‌ها اما همچنان استقبال از این اجناس وجود دارد، از طرفی هم تنوع در مارک و قیمت‌ در این کالا موجب شده تا دامنه انتخاب مشتریان وسعت بیشتری داشته باشد.

این عرضه‌کننده لوازم آرایشی بهداشتی بیان می‌کند: از آنجایی که بیشتر اقلام آرایشی بهداشتی وارداتی است با وجود تحریم‌ها اما اختلالی در تهیه این اقلام به وجود نیامده، از طرفی نباید قاچاق در این حوزه را هم نادیده گرفت چراکه بخشی از این کالا از این مبدا وارد کشور می‌شود.

می‌‌پرسم که آیا به نظرتان در داخل کشور توان تولید این اقلام را نداریم؟ وی بیان می‌کند: متاسفانه حمایت مناسبی از بخش تولید در کشور وجود ندارد و تولیدات لوازم آرایشی بهداشتی هم از این قبیل است که مغفول واقع شده در حالی که به جای واردات می‌توان با ایجاد اشتغال برای جوانان هم مشکل اشتغال حل شود و هم به هر حال نیاز داخل را تامین کرد.

به گزارش شاخص، برای اطلاع از وضعیت مصرف لوازم آرایشی در کشور کافیست تا چرخی در آمار و ارقام موجود در اینترت بزنیم، طبق آمار غیررسمی در سطح جهانی ایران رتبه هفتم را به لحاظ مصرف لوازم آرایش به خود اختصاص داده و آمار ۲۹درصدی مواد آرایشی مصرفی در منطقه خاورمیانه متعلق به کشور ماست. ایران بعد از عربستان، بیشترین میزان مصرف لوازم آرایشی را در خاورمیانه دارد.

۱۴میلیون زن ایرانی در برابر ۱۴۰ میلیون نفر زن در خاورمیانه به میزان ۱٫۲ میلیارد دلار از بازار ۲٫۷ میلیارد دلاری بازار فروش لوازم آرایشی در خاورمیانه و به عبارتی خریدار یک سوم لوازم آرایشی در بازار خاورمیانه محسوب می‌شوند. ایران دومین مصرف‌کننده لوازم آرایشی در خاورمیانه است و متاسفانه سن مصرف لوازم آرایشی به ۱۴ سال رسیده است!

اغلب اجناس در بازار ایران تقلبی، نامرغوب و چینی هستند و لوازم آرایشی قاچاق بدون هیچ گونه نظارت و مجوزی در فروشگاه‌ها و حتی کنار خیابان به فروش می‌رسند.

از طرفی بسته‌بندی بسیاری از تولیدات آرایشی و بهداشتی داخل کشور هم وارداتی هستند که روی قیمت تمام‌شده محصولات داخلی تاثیر گذاشته‌اند و موجب افزایش قیمت این محصولات شده‌اند.

سرپرست تعزیرات حکومتی قزوین درباره وضعیت قاچاق لوازم آرایشی در استان می‌گوید: از ابتدای سال جاری تا کنون به ۹پرونده آرایشی رسیدگی کردیم که مختومه شد و جریمه ۷۰میلیون تومانی برای متخلفین در پی داشت.

وی می‌افزاید: در سال ۹۷ در همین بازه زمانی به ۵پرونده آرایشی رسیدگی و مختومه شده که ۴۳میلیون تومان جریمه در پی داشت؛ همچنین سال گذشته در کل یازده پرونده تخلفات و قاچاق اقلام آرایشی بهداشتی داشتیم.

محمدی با بیان اینکه در سال جاری به ۲۸۷ پرونده در بخش قاچاق کالا و ارز رسیدگی شده است، بیان می‌کند: طبق آمارهای موجود میزان پرونده‌های قاچاق لوازم آرایشی در هفت ماهه امسال نسبت به سال گذشته افزایش داشته است.

این مسئول یادآور می‌شود: معمولا قاچاق اقلام آرایشی بیشتر در پایان سال و در ایام منتهی به عید افزایش می‌یابد.

همان طور که گفتیم سن مصرف لوازم آرایشی به سنین خیلی پایین و تا زیر ۱۴سال هم رسیده است؛ اگر امروز خوب نگاه کنیم می‌بینیم که دختران کم سن و سال هم به مصرف‌کنندگان این اقلام اضافه شده‌اند. وقتی می‌گوییم کم سن و سال یعنی رنج سنی ۹تا ۱۵ سال که در گذشته این سنین حتی رقبتی به استفاده از لوازم آرایشی را نداشتند.

عوامل مختلفی در کاهش سن مصرف لوازم آرایشی دخیل است که عمده این عوامل مربوط به تغییر سبک زندگی‌ها و تقلید از الگوهای فضای مجازی به ویژه در شبکه‌های اجتماعی اینستاگرام و تلگرام است.

برحسب اتفاق در یکی از باشگاه‌های ورزشی بانوان با جمعی از دختران نوجوان مواجه می‌شوم و دقایقی را به هم‌صحبتی با آن‌ها می‌پردازم؛ سحر دختر ۱۴ساله‌ای است که سه روز در هفته را به ورزش اختصاص می‌دهد، می‌گویم آرایش تا چه حد برایش مهم است؟

این دختر نوجوان با همان صداقت و هیجانی که دارد، می‌گوید: اگر آرایش نکنم اصلا نمی‌توانم بیرون بیایم، احساس می‌کنم با چهره آرایش شده اعتماد به نفس بالاتری دارم.

سحر عنوان می‌کند: علاوه‌بر پول توجیبی که از والدینش برای مخارج روزمره دریافت می‌کند نیز مبلغی هم در ماه برای خرید لوازم آرایشی هزینه می‌کند که حسابش از دستش خارج شده و نمی‌داند واقعا چه میزان برای خرید این اقلام می‌پردازد و شاید تا ۱۰۰هزارتومان در شرایط عادی برسد.

نگین از میان هم‌همه بچه‌ها می‌گوید: کلکسیونی از رنگ‌های مختلف لاک را دارم و غیرممکن است که روزی برای خرید به همراه مادرم بروم و یک عدد لاک را نخرم، از طرفی خیلی از دوستانم هم برای مناسبت‌های تولد از اینکه لوازم آرایشی به عنوان هدیه دریافت کنند، خوشحال می‌شوند.

دیبا یکی دیگر از نوجوانان پرهیاهوی جمع است که با لحن خودمانی‌تری می‌گوید که “آقا اصلا اگه بدون آرایش بخوای بری بیرون خیلی ضایع‌اس. اما خودمونیم بعضی وقت‌ها که میرم جلوی آینه از قیافه آرایش شده‌ام حالم بهم می‌خوره. انگار تکراری شده برام”.

بی‌مقدمه همه باهم می‌زنند زیر خنده و انگار سوژه جالبی برای بحث پیدا کرده‌اند و گرم صحبت می‌شوند؛ این جمع پرشور و گرم دخترانه را ترک می‌کنم و پی می‌برم که آرایش به یک نیاز لاینفک دختران کودک و نوجوان تبدیل شده که شاید عده‌ای از آن‌ها هم حتی از روی اجبار و فقط به خاطر تبعیت از مد یا هماهنگی با هم سن و سال‌هایشان است که دست به این کار می‌زنند.

عاطفه بانوی جوان شاغل است که می‌گوید: قیمت بسیاری از اقلام لوازم آرایشی باتوجه به گرانی‌ها، بالا رفته و پودری که پیش از این ۱۰۰هزارتومان خریداری می‌کرد امروز باید ۳۰۰هزارتومان برای آن هزینه کند.

وی اضافه می‌کند: طبیعتا بخشی از حقوق ماهانه‌ام را برای تهیه لوازم آرایشی اختصاص می‌دهم، من و همسرم هر دو شاغل هستیم و هنوز فرزندی نداریم اما با این وجود هزینه‌ها سرسام‌آور است.

ندا هم یک دانشجوی ترم پنچ است و با بیان اینکه آرایش به یک کار روتین تبدیل شده، می‌گوید: با وجود پرداخت شهریه و هزینه‌های دیگر که برای تحصیلم نیاز است اما تهیه لوازم آرایشی هم جزو هزینه‌های ثابتم محسوب می‌شود.

وی می‌افزاید: اکنون هم که با افزایش قیمت‌ها مواجه هستیم گاهی مجبورم به خرید لوازم آرایشی ارزان که در عوض کیفیت پایین دارند روی بیاورم.

کریم تفضلی، پژوهشگر و مدرس دانشگاه بین‌المللی امام خمینی(ره) قزوین است که درباره چرایی افزایش نابهنجار مصرف لوازم آرایشی در میان بانوان ایرانی و کاهش سن مصرف این لوازم می‌گوید: تمام اجزای زندگی ما در برخورد با تحولات جدید و مسائل مدرن، درهم ریخت که یک بخشی هم مربوط به این بود که ذائقه‌ها در سبک زندگی تغییر کرد.

وی می‌افزاید: مقوله “مصرف” و “زن” در کشورهای غربی و نظام فرهنگ مصرفی و سرمایه‌داری با ورود زنان به بازار کار و تجارت هماه بود به طوری که بخشی از جاذبیت‌های زنانه برای فروش محصول و کالای بیشتر در خدمت نظام سرمایه‌داری قرار گرفت.

این پژوهشگر گفت: نظام سرمایه‌داری نیاز دارد که بازار مصرف را به خوبی تبلیغ کند لذا از “زن” به عنوان ابزاری آشکار در این جهت بهره می‌برد؛ درواقع نظام سرمایه‌داری به دنبال بازار مصرف است.

تفضلی عنوان می‌کند: اکنون در کشورهای غربی بحث میکاپ و آرایش مخصوص خانم‌های مسن است و معمولا جوان‌ها کمتر سراغ لوازم آرایشی می‌روند درحالی که سن آرایش در جامعه ما پایین آمده و از ۹سالگی به بالا شروع می‌شود به طوری که قبح آن شکسته شده است.

وی ادامه می‌دهد: علی رغم تهاجم فرهنگی و شبیخون فرهنگی اما متاسفانه استراتژی مناسب را در مقابله با این هجمه‌ها در پیش نگرفتیم و انواع شبکه‌های اجتماعی و ماهواره در سطح گسترده، تبلیغات انواع لوازم و ابزارهای آرایشی را دارند که به راحتی هم در دسترس کودکان و نوجوانان است.

این مدرس دانشگاه بیان می‌کند: گاهی می‌بینیم که حتی تلویزیون ملی ما هم به طور مستقیم یا غیرمستقیم آرایش زنان و این لوازم را تلبیغ می‌کند بنابراین یک بحث رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی در این میان وجود دارد.

تفضلی تصریح می‌کند: از طرفی ما دچار یک نوع فردگرایی مفرد در زنان و مردان شده‌ایم؛ دیگر آن ریشه‌هایی که دین و معنویت کمک می‌کرد تا افراد سرپا باشند،کمرنگ و تقریبا علقه‌ها و وابستگی‌های دینی سست شده است لذا وقتی ریشه‌های دینی ضعیف شود طبیعتا امور دنیایی جایگزین خواهد شد.

این پژوهشگر ابراز می‌کند: امروز می‌بینیم که در ادارات و اجتماع، زنان آرایش کرده مورد مقبولیت هستند و این مسائل به یک موج تبدیل شده که دختران کم سن و سال را هم با خود همراه کرده و متاسفانه جزو ارزش‌های رایج و مدگرایی شده است.

وی اضافه می‌کند: باید توجه داشته باشیم که نظام سرمایه‌داری به دنبال تیپ یکدست برای بازار خود است و در این میان بحث آرایش را نباید صرفا برای زنان خلاصه کرد و امروز با پسرهایی مواجه هستیم که به شیوه‌های زنانه آرایش می‌کنند و این همان یکدست کردن جامعه‌ای برای فروش محصولات است.

تفضلی با بیان اینکه حدود ۵۰درصد از لوازم آرایشی وارداتی است، می‌گوید: تغییر ارزش‌ها خیلی مهم است و در جامعه دچار یک نوع گردونه تغییر ارزش‌ها شده‌ایم، درواقع نظام سرمایه‌داری قالب‌ها را برای مصرف‌گرایی می‌شکند.

رئیس اتحادیه لوزام آرایشی فروشان قزوین می‌گوید: سود حاصل از فروش لوازم آرایشی ۲۵تا ۳۰درصد است و ۸۰ درصد از لوازم آرایشی موجود در بازار خارجی است که البته میزان خرید لوازم آرایشی تا حدودی به علت گرانی‌ها کاهش پیدا کرده است.

وی با بیان اینکه ریمل، رژلب، رنگ مو، لنز غیرطبی، عطر و ادکلن بیشترین فروش را دارد؛ می‌افزاید: افزایش قیمت چندانی در این محصولات نداشتیم و بیشتر دچار رکود بوده علت آن هم انبار کردن محصولات است اما با توجه به اینکه تاریخ مصرف این لوازم می‌گذر لذا واردکننده مجبور می‌شود تا قیمتش را بشکند یا با چک به مشتری بدهد که بازار اشباع شود.

حاج اکبری بیان می‌کند: بیشترین تخلف در این صنف مربوط به کالای قاچاق است به طوری که ۳۰درصد محصولات موجود در بازار قاچاق است؛ تخلف دیگر مربوط به واحدهای صنفی بدون مجوز است که کالای قاچاق و غیراستاندارد عرضه می‌کنند.

رئیس اتحادیه لوزام آرایشی فروشان قزوین می‌گوید: معضل جدی‌تر ما مربوط به دستفروشانی است که در کنار خیابان یا مترو قابل مشاهده است و از آنجایی که مواد آرایشی بهداشتی با سلامت جامعه در ارتباط است متاسفانه مشکلاتی را به دنبال دارد.

وی می‌افزاید: برخی اقدام به فروش این لوازم در حاشیه خیابان می‌کنند که سلامت جامعه را به خطر می‌اندازد و ممکن است به علت غیراستاندارد بودن این لوازم نیز حاوی مواد سمی باشد که برای مصرف‌کنند تبعاتی را به دنبال دارد.

حاج اکبری ابراز می‌کند: مواداولیه و تخصص لازم در تولید لوازم آرایشی در ایران محدود است و واردکنندگان ترجیح می‌دهند که از کشورهای خارجی وارد کنند.

به گزارش شاخص، در عصرگاهی سرد و پاییزی، مراکز خرید شهر را به مقصد خانه ترک می‌کنم. دخترکی بغض کرده و دست مادر را گرفته و کشان کشان به سمت فروشگاهی بزرگ از لوازم آرایشی می‌برد و با انگشت لاک و ماتیک‌هایی باهزارن رنگ را نشان می‌دهد. دختر موطلایی روی پوستر پشت ویترین با لب‌های قرمز و با لبخندی که دندان‌های مرواریدی‌اش را به نمایش گذاشته است، می‌گوید که این محصول ویژه دختران هم سن و سالش است و والدینشان با خیال راحت می‌توانند آن‌ها را خریداری کنند!

بلاخره اشک‌ها و پاکوبیدن‌های دخترک جواب می‌دهد و زن جوان بعد از اینکه مدل موها و آرایش صورتش را یک بار دیگر روی شیشه ویترین چک می‌کند که بهم ریخته نباشد، دست دخترکش را می‌گیرد و وارد فروشگاه می‌شود…

انتهای پیام/ ۱۳۰۰

مطالب مرتبط

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

آخرین اخبار