قزوین شهر شیرینی‌های سنتی+تصاویر - پایگاه خبری شاخص
کد خبر: 96496
تاریخ انتشار: ۲۱ اسفند ۱۳۹۴ - ۹:۰۲
شاخص : شهر قزوین شهر شیرینی‌های سنتی است، شهری که مادران آن علاوه بر حفظ آداب و سنت ایران زمین، هنرمندی خود را نیز به نمایش می‌گذارند و با دستپخت خود هنر شیرینی‌پزی را به نسل‌های بعدی منتقل می‌کنند.

شاخص نیوز : استان قزوین از دیرباز مهد مردانی بزرگ بوده و مردان بزرگ نیز همیشه از دامان مادرانی دلسوز و پر تلاش پا به عرصه گذاشته‌اند.

مردمان استان قزوین انسان‌هایی خوش‌ ذوق و هنرمند بوده و در این میان نیز مادران این استان پایه‌ریز تولید شیرینی سنتی قزوین هستند که امروز اگر در محله‌های شهر قزوین از جمله محله دباغان، راه‌ری و مغلواک قدم بزنیم بوی تازه شیرینی و باقلوا در کوچه پس کوچه‌های شهر پیچیده و نوید آمدن بهار را می‌دهد.

شیرینی قزوین مانند دیگر آثار تاریخی و مردان بزرگی که در تاریخ دارد، مهجور واقع شده است و در این میان شیرینی «باقلوا» شاید برای افرادی نیز جای تعجب داشته باشد که این شیرینی فقط در شهر یزد پخت می‌شود، اما اینطور نیست.

شهر قزوین شهر شیرینی‌های سنتی است، اینجا قزوین است، شهری که مادران آن علاوه بر حفظ آداب و سنت ایران زمین، هنرمندی خود را نیز به نمایش می‌گذارند و با دست‌پخت خود هنر شیرینی‌پزی را به نسل‌های بعدی منتقل می‌کنند.

تنوع شیرینی و خوراکی‌های سنتی در استان قزوین نشأت گرفته از آداب و فرهنگ غذایی مردم این سرزمین است چراکه در سراسر ایران شهرت و آوازه‌ای دوچندان دارد.

از جمله‌ شیرینی‌های خوشمزه شهر قزوین می‌توان به باقلوای پیچ یا گل رز، باقلوای لوزی، شیرینی پادرازی، نان نخودی، نان چرخی، نان برنجی، نان بادامی قزوین، شیرینی اتابکی (شیرینی ولیعهدی)، نان قندی، نان نازک (نازک پسته‌ای) اشاره کرد.

 

 

*تنوع شیرینی‌های قزوین در هیچ یک از شهرهای ایران وجود ندارد

مدیرکل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان قزوین در گفت‌وگو با خبرنگار فارس در قزوین با بیان اینکه شیرینی‌های سنتی قزوین نمودهای عینی آداب، رسوم و فرهنگ اجتماعی مردم است، اظهار کرد: پیشینه این مهم به سال‌های بسیار دور برمی‌گردد.

محمدعلی حضرتی‌ها با اشاره به اینکه از متون کهن در قرن‌های چهارم و پنجم نشانه‌هایی داریم، افزود: نشانه‌هایی مبنی بر این نوع شیرینی‌ها وجود داشته که به جای باقلوا به آن «لوزینه» (لوزینه یک نوع شیرینی است که از بادام و عسل یا شیره خرما درست شده و به صورت لوزی قالب می‌زنند) و در این میان نیز تنوع محصول که در طول تاریخ گسترش پیدا می‌کند برای شیرینی‌های استان قزوین نیز اتفاق افتاده است.

وی تصریح کرد: بر اساس آخرین نمایشگاهی که یکی از تولیدکنندگان قزوینی در سال ۸۶ در حمام قجر داشت، حدود ۴۰ نوع شیرینی را در آنجا عرضه کردند.

مدیرکل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان قزوین مطرح کرد: قطعاً تنوع شیرینی‌های قزوین در هیچ یک از شهرهای ایران وجود ندارد چراکه ساختار اجتماعی بسیار محکم، بیانگر این موضوع است.

حضرتی‌ها خاطرنشان کرد: نکته‌ای که در تنوع و گستردگی شیرینی‌های سنتی در قزوین حائز اهمیت است، الهام گرفتن قالب‌های شیرینی‌ها از معماری‌های موجود در بناهای تاریخی ما بوده که بسیار چشمگیر است.

این مسئول با بیان اینکه پیوند باغستان سنتی قزوین با شیرینی‌های سنتی است، عنوان کرد: یعنی از محصولات آن بادام، گردو و پسته در فرآوری شیرینی‌جات استفاده می‌شود که در کشور معروف است.

مدیرکل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان قزوین تشریح کرد: به دلیل قرار گرفتن این استان در محور جاده ابریشم، ادویه‌جاتی از جمله هل، زعفران، سایر ادویه در مواد، مخلفات و تزئین شیرینی‌های سنتی قزوین استفاده می‌شود.

حضرتی‌ها با بیان اینکه در سال‌های اخیر از یک سو شیرینی سنتی قزوین ساختار کهنش را از دست داده است، ادامه داد: خانواده‌ها در اسفند ماه بساط شیرینی‌های سنتی را پهن و تولید می‌کردند و در ایام نوروز به نوعی نمایشگاهی از سلیقه‌ خانم‌های خانه‌دار برای تهیه شیرینی‌های سنتی بود.

وی مطرح کرد: امروزه این روند کاملاً دگرگون شده و در خانه‌های آپارتمانی عملاً امکان تولید شیرینی‌های سنتی وجود ندارد و به همین دلیل خانواده‌ها از تولیدی‌ها و کارگاه‌های شیرینی‌پزی محصولات خود را خریداری و ارائه می‌کنند.

مدیرکل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان قزوین اضافه کرد: در حال حاضر شاهد کاهش تنوع تولید هستیم و شیرینی‌های سنتی قزوین به چند نوع شیرینی متداول بسنده شده و در بازار موجود است.

 

 

* فرهنگ‌ها به نسبت شرایط اقلیمی هر جا شکل می‌‌گیرد

کارشناس ارشد مردم شناسی استان قزوین در گفت‌وگو با خبرنگار فارس در قزوین با بیان اینکه فرهنگ‌ها به نسبت شرایط اقلیمی هر جا شکل می‌‌گیرد، اظهار کرد: این اقلیم است که نوع پوشاک، حق گویش و خوراک را به انسان تحمیل می‌کند و امروزه نیز شرایط این مهم نسبت به گذشته متفاوت‌تر شده است.

مجتبی عباسی با اشاره به ویژگی اقلیمی و جغرافیایی شهر قزوین افزود: اقلیم طبیعی از یک طرف و اقلم دست‌ساز فرهنگی از طرفی دیگر در این شهر حاکم بوده که آن نیز باغستان است.

وی بیان کرد: شهر قزوین، شهری است که وسط ۵ هزار هکتار باغستانی قرار داشته است و این امر نیز موجب شده در مشاغل و بخش‌های مختلف زندگی شهری قزوین تأثیرگذار بوده و در نوع شغل، خوراک و غیره مردم آن نیز متفاوت‌تر باشد.

کارشناس ارشد مردم شناسی استان قزوین عنوان کرد: عمده شیرینی‌های خاصی که از گذشته تاکنون در این استان وجود داشته مواد اولیه آن از باغستان تهیه می‌شده که مهمترین آن‌ها بادام و پسته است.

عباسی با بیان اینکه دو شیرینی خاص و کاملاً متفاوت در قزوین وجود دارد، یادآور شد: باقلوا و شیرینی «قرابیه» یا نان بادامی (تهیه شده از بادام، قند و غیره) است که اسم این نوع شیرینی در جاهای مختلف کشور از جمله تبریز، کرمان و یزد نیز وجود دارد.

این مسئول گفت: تأثیر مستقیم اقلیم روی فرهنگ است و این دو شیرینی که شیرینی اصل شهر قزوین است امروز نیز پخته می‌شود که پخت آن همچنان ادامه دارد.

کارشناس ارشد مردم شناسی استان قزوین با بیان اینکه شیرینی‌ها در گذشته معمولاً ساده‌تر و به شکل زنجبیل و کلوچه پخت می‌شد، مطرح کرد: امروزه به دلیل سبزتر بودن پسته قزوین، طمع و خاصیتی که دارد به لحاظ رنگ عمدتاً در شیرینی باقلوا نیز استفاده می‌شود.

 

 

*پخت شیرینی را از مادرم به ارث بردم

عذرا نایب‌لوئی خانه‌دار قزوینی در گفت‌وگو با خبرنگار فارس در قزوین با بیان اینکه ۴۶ سال سن دارم و مادر دو فرزند هستم، اظهار کرد: پخت شیرینی را از مادرم به ارث بردم چراکه مادرم از قدیم با رسیدن سال جدید مشغول به پخت شیرینی می‌شد و از مهمانان با انواع شیرینی سنتی قزوین پذیرایی می‌کرد.

وی افزود: استان قزوین از گذشته تا کنون شیرینی‌های مختلفی را به خود اختصاص داده که می‌توان به باقلوا، نان چایی، پادرازی، نان چرخی، نان نازک، نان برنجی، شیرینی اتابکی (ولیعهدی) و غیره اشاره کرد.

نایب‌لوئی عنوان کرد: برای استقبال از بهار هر ساله با جمع شدن اعضای خانواده اعم از خواهر و بزرگان خانواده مشغول پخت شیرینی می‌شویم چراکه این سنت صله رحم را در بر دارد.

وی مطرح کرد: معروف‌ترین شیرینی قزوین باقلوا بوده که با پسته اصیل قزوین و بادام قزوین درست می‌شود و اگر بخواهیم آن را با باقلوای یزد مقایسه کنیم در نوع خود بی‌نظیر است.

نایب‌لوئی با تشریح یکی از شیرینی‌های استان قزوین گفت: نان چرخی یکی از شیرینی‌جات قزوینی‌ها بوده که به وسیله چرخ‌گوشت دستی درست می‌شود و یک قالب مخصوص دارد که در سفره‌های عید قزوینی‌ها مشاهده می‌شود.

*تنوع شیرینی‌های قزوین زبانزد خاص و عام است

صنوبر علیزداه خانه‌دار قزوینی با بیان اینکه از قدیم‌الایام در استان قزوین رسم بر این بوده که برای استقبال از بهار پخت شیرینی در خانه‌ها صورت گیرد، اظهار کرد: تنوع شیرینی‌های قزوین زبانزد خاص و عام است.

وی با بیان اینکه باقلوا یکی از گرانبهاترین شیرینی استان قزوین است، ادامه داد: چراکه در تهیه آن از پسته، بادام، خاک قند، آرد، پودر هل، زعفران، گلاب، شربت قوام آمده،شیر و زرده تخم‌مرغ استفاده می‌شود.

علیزداه عنوان کرد: از باقلوا در مراسم‌های رسمی از جمله پذیرایی از مهمانان در ایام عید، مراسمات ازدواج و غیره استفاده می‌شود.

این خانه‌دار قزوینی یادآور شد: شیرینی‌های قزوین به دلیل کوچک بودن، شکل ظاهری و طعم آن طرفداران زیادی دارد.

وی با بیان اینکه الان ۲۵ سال است که مشغول پخت شیرینی هستم، افزود: بانوان قزوینی با حفظ اصالت خود در پخت انواع شیرینی‌های سنتی به عنوان خانه‌داری است که این کارها برای چهارشنبه آخر سال تمام می‌شد.

 

 

*شیرینی‌پزی در گذشته تجملاتی نبود

مریم باباحسینی‌پور قزوینی در گفت‌وگو با خبرنگار فارس در قزوین بیان کرد: در قدیم فرهنگ شیرینی‌پزی به این شکل بود که مواد اولیه آن از جمله بادام که آن را خیس کرده بعد از خشک شدن آسیاب می‌کردند که فرآیندی چند زمانه و چند نفره داشت که این امر موجب می‌شد اعضای خانواده در کنار هم باشند و با پخت شیرینی به استقبال بهار بروند.

وی افزود: شیرینی‌پزی در گذشته همانند امروز تجملاتی نبود چراکه مردم از شیرینی ساده نیز استقبال می‌کردند و امروزه به دلیل تجملاتی شدن و نبود فضای کافی در منازل پخت شیرینی خانگی از رونق افتاده است.

باباحسینی‌پور قزوینی اضافه کرد: تفاوتی نوروزهای امروز با قدیم بر این است که حال و هوای نوروزهای امروز را در پاساژها و بازارها می‌بینیم چراکه تغییر امور نوسازی از بیرون شروع شده و در گذشته از داخل شروع می‌شد و خانه‌تکانی و شیرینی‌پزی متداول بود.

این خانه‌دار قزوینی با بیان اینکه مسافران زیادی به شهر قزوین سفر می‌کنند، گفت: باقلوا و شیرینی‌های سنتی شهر قزوین می‌تواند به عنوان هدیه‌ای برای دوستان و آشنایان باشد و کام آنان را شیرین کند.

و اما …

هیچ چیزی بهتر از سلامتی، شادی و لبخند به عنوان سوغاتی نیست و امیدواریم شیرینی سنتی شهر قزوین همانند وجودتان شیرین باشد.

******************

گزارش از کبری مردعلی

 

مطالب مرتبط

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

آخرین اخبار