مجتمع‌های تجاری قزوین، طبل‌های تو خالی شهر/ مراکز خریدی که در نبود مشتری خاک می‌خورند - پایگاه خبری شاخص
کد خبر: 187034
تاریخ انتشار: ۲۶ فروردین ۱۳۹۸ - ۹:۰۹
شاخص گزارش می‌دهد؛
شاخص : در شهر قزوین هم در سال‌های اخیر شاهد رشد قارچ گونه مجتمع‌های تجاری هستیم که حتی برخی از آن‌ها هم با وجود هزینه‌های هنگفت اما نیمه کاره رها شده‌اند و سرمایه‌های عظیم در حال خاک خوردن هستند.

به گزارش خبرنگار اجتماعی شاخص، امروزه مجتمع‌های تجاری به عنوان یکی از شاخصه های توسعه اقتصاد شهری و مکانی برای جذب گردشگر برای شهرهای در حال توسعه است.

فضاهای تجاری جزو بخش‌های مهم شهرها بوده و علاوه بر نقش اقتصادی نیز محلی است که به شکل گیری تعاملات اجتماعی و فرهنگی بین شهری نیز کمک می‌کند.

مراکز تجاری ساختمان‌های نوینی هستند که به منظور رفع نیاز خریداران و بهبود اقتصاد مشترک بین چند صنف ایجاد می‌گردد.

شهرهای مختلفی در ایران  از وجود مجتمع‌های تجاری خود به نحو احسن برای جذب گردشگر و توسعه اقتصادی شهر استفاده می‌کنند؛ شهرهایی همچون تبریز، مشهد، انزلی، بانه، تهران که با ایجاد برندینگ و قطب‌های تخصصی از ظرفیت‌های موجود در مجتمع‌های تجاری و تفریحی به خوبی استفاده کرده‌اند.

 

*رشد قارچ گونه مجتمع‌های تجاری در قزوین

در شهر قزوین هم در سال‌های اخیر شاهد رشد قارچ گونه مجتمع‌های تجاری هستیم که حتی برخی از آن‌ها هم با وجود هزینه‌های هنگفت اما نیمه کاره رها شده‌اند و سرمایه‌های عظیم در حال خاک خوردن هستند.

حال و روز مجتمع‌های تجاری که روزی بنا بود بار اقتصاد شهر را به دوش بکشند اصلا خوب نیست؛ برای درک این مهم کافیست که چند ساعتی وقت گذاشته و به گشت و گذار در این مجتمع‌های تجاری لوکس که حالا عددشان از ده‌ها واحد عبور کرده است، بپردازی که بویی از رونق اقتصادی از آن‌ها به مشام نمی‌رسد.

برج های تجاری که به غیر از دو یا سه طبقه آن‌ها، مابقی طبقاتشان غیرفعال هستند و در هر طبقه که گذر می‌کنی اعلامیه های درخواست مستاجر در واحدهای خالی و غیرفعال چشم نوازی می‌کند.

اینکه چه به سر این واحدهای تجاری آمده که حتی در مرکزی‌ترین واحدهای شهر هم کسی تمایل به اجاره ی آن‌ها نیست؟ سوالی است که ما را بر آن داشت با گشت و گذار در این مجتمع‌های تجاری در قزوین گفت‌وگویی را با کسبه و مسئولین مربوطه داشته باشیم که ماحصل آن را در این گزارش می‌خوانید؛

اینجا برج تجاری خلیج فارس است، برجی که بر تمام خیابان طالقانی تا ولیعصر سایه افکنده است.

از بیرون که نگاه میکنی عظمت این ساختمان میخ کوبت می‌کند، داخل اما حال و روزش کاملا متفاوت است چراکه اکنون تنها ۴ تا ۵ واحد این برج عظیم فعال است.

به سمت یکی از این واحدها می روم، مغازه‌دار در حال بازی با گوشی همراهش است که با دیدن من برق خوشحالی در چشمانش نمایان می‌شود به گمانش مشتری هستم.

از وی در مورد شرایط کاری و وضعیت این مجتمع تجاری می‌پرسیدم که در جوب پاسخ می‌دهد: مشکل خالی بودن مغازه‌های اینجا فقط هزینه بالای اجاره آن نیست چراکه مالکان آن‌ها حاضر هستند به قیمت‌های بسیار پایین‌تر واحدهای خود را اجاره دهند تا خالی نماند اما باز هم کسی تمایل به اجاره ی آن‌ها را ندارد.

 

*مجتمع‌های تجاری که فقط از بیرون چشم نوازی می‌کنند

وی می‌افزاید: مشکل اصلی رکود بازار است؛ تقریبا هرکسی برای اجاره این واحدها می‌آید وقتی خلوتی و سکوت آزاردهنده مجتمع را می‌بیند، منصرف می‌شود.

این کسبه برج خلیج فارس ادامه می‌دهد: اگر بازار کساد نباشد مردم حاضر هستند حتی با کرایه‌های بالاتر این واحدها را اجاره کنند و موضوع دیگر اینکه چرخ دنده اقتصاد شکسته شده و بیشتر مردم جیبشان خالی است و توانایی خرید ندارند و سعی می‌کنند خریدهای خود را اولویت بندی کرده و مایحتاج اصلی خود را تهیه کنند و این می شود که نوبت به ما نمی‌رسد.

به سمت مجتمع تجاری  البرز حرکت می کنم، مجتمعی که حدود دو سال است فعال شده و آسانسور شیشه‌ای، آب نما، فست فود و سایر امکانات لوکس این واحد تجاری برایت چشم نوازی می‌کند.

اینجا هم خلوت است، چند نفری در حال تماشای آب نما و چندی هم در حال پیمایش طبقات با آسانسور شیشه‌ای هستند؛ در همان طبقه هم کف با یکی از کسبه مشغول گفت‌وگو می‌شوم و مرد جوان شرایط اقتصادی کشور را در به وجود آمدن وضع موجود دخیل می‌داند و می‌گوید: از میان ده‌ها مشتری که هر روزه به اینجا می‌آیند شاید تنها ۵ نفر آن‌ها مجاب به خرید می‌شوند.

وی بیان می‌کند: خودم شاهدم پدرانی که قبل از توجه به اینکه فلان لباس به کودکش می‌آید یا نه اول قیمتش را سوال می‌کنند، اگر توانایی خرید داشته باشد که هیچ اما در غیر این صورت می‌گوید که دخترم این لباس به شما نمی‌آید و با این بهانه مغازه را ترک می‌کنند.

*چرخ‌های اقتصاد مراکز خرید نمی‌چرخد

وی ادامه می‌دهد: خوشبختی مثل خط تلفن می‌ماند برای اینکه یک ارتباط برقرار شود باید همه خط تلفن داشته باشند، الان هم وضعیت ما اینگونه است و شرایط کاری ما زمانی خوب می‌شود که وضع اقتصادی همه مردم خوب باشد.

این فروشنده خاطرنشان می‌کند: از طرفی هم تعداد مجتمع‌های تجاری در قزوین نسبت به جمعیت و وضعیت اقتصادی طبقات اجتماعی‌اش زیاد است و روز به روز هم بر تعدادشان افزوده می‌شود و این مسئله باعث خالی ماندن و غیرفعال بودن این مجتمع‌ها شده است.

از آنجا به سمت مجتمع ستاره شهر حرکت می‌کنم که در خیابان خیام این شهر واقع شده است، مجتمعی که انتظار می‌رفت با توجه به استقرار در مرکز شهر و قدمتی که دارد حال و روز بهتری داشته باشد اما آنجا هم توفیر زیادی با بقیه نداشت.

در هر طبقه عمدتا ۵ و ۶ تا واحد خالی را می‌توان پیدا کرد، به طرف مغازه ای که چندین مشتری دارد می‌روم و به رفتار مشتریان توجه می‌کنم، آن‌ها عمدتا فقط از قیمت لباس‌ها سوال می‌کنند و از لباسی به لباس دیگر تغییر عقیده می‌دهند و آخر سر هم خداحافظی کرده و می‌روند.

*مشتری زیاد داریم اما خریدار نه

مغازه‌دار به آن‌ها اشاره کرده و می‌گوید: این وضعیت هر روزه ماست، مشتری زیاد داریم اما خریدار نه، انگار هر ساله وضعیت بدتر می‌شود.

وی یادآور می‌شود: سال گذشته این موقع در این مجتمع جای سوزن انداختن نبود و مردم برای اجاره مغازه‌ها از ماه‌ها قبل در نوبت می‌ماندند اما حالا خیلی‌ها مغازه‌ها را خالی می‌کنند.

این فروشنده ابراز می‌کند: حتی خیلی از مغازه‌دار هم قصد دارند در سال جدید واحد خود را تحویل دهند چراکه واقعا برای ما صرفه اقتصادی ندارد؛ دست مردم که خالی باشد چرخ ما هم نمی‌چرخد.

شرایط واقعا ناراحت کننده‌ است، فکرش را هم نمی‌کردم حال و روز این واحدها تجاری آنقدر هم بد باشد؛ به امید مشاهده وضعیت بهتر به طرف مجتمع تجاری الغدیر که سال‌ها از آغاز فعالیتش می‌گذرد، می‌روم.

طبقه اول و دوم شرایط نسبتا خوبی دارند اما طبقه سوم جز دو سه تا مغازه مابقی خالی هستند، انگار مهر خاموشی زده‌اند و فضا به گونه ای است که اگر از پایین نگاه کنی انگار این طبقه کلا تعطیل است.

مغازه‌ای که عینک‌های مارک می‎فروشد نظرم را جلب می‌کند و به سمتش می‌روم و باب گفت‌وگو با آقای فروشنده را باز می‌کنم.

جوان بیچاره ۶ماه است که به امید توسعه حوزه فعالیت‌های خود از کرج به قزوین آمده اما نه تنها سود نکرده که هزینه رفت و آمدش را هم درنیاورده است.

وی می گوید: من وقتی به قزوین آمدم از قبل موقعیت مجتمع‌های تجاری قزوین را سنجیده بودم و گمان می‌کردم با باز کردن شعبه در این مکان سود قابل ملاحظه‌ای دریافت خواهم کرد.

این تاجر جوان ادامه می‌دهد: ابتدا هزینه کم اجاره این واحد در طبقه سوم نظرم را جلب کرد، نمی‌دانستم که این طبقه کلا خالی می‌ماند، هرکسی که می‌آید یک نگاه می‌اندازد و گمان می کند که طبقه کلا خالی است و بر می‌گردد.

وی عنوان می‌کند: البته مشتری‌های خاص خودم را دارم آن‌ها که به دنبال جنس اصل باشند بالاخره گذرشان به مغازه ما خواهد افتاد اما حرف من این است که قزوین مگر چقدر گنجایش دارد که این همه مجتمع دارد.

این فروشنده بیان می‌کند: توسعه شهرها بد نیست اما باید ظرفیت شهر را هم سنجید، چرا شهرداری قزوین نیاز سنجی نمی‌کند که واقعا نیاز مردم این شهر چه میزان است، آیا با این شرایط موجود این همه مجتمع واقعا نیاز این شهر است؟

*بازار شب عید بسیار کساد بود

مجتمع آبادگران(فردوسی) مکان دیگری بود که برای تهیه گزارش به آنجا سر می‌زنم، باز هم داستان تکراری مغازه‌های خالی و واحدهایی که حتی پرنده هم در آنجا پر نمی‌زد.

مغازه‌داری می‌گوید: در شب عید اصلا بازار خوبی نداشتیم، میزان فروش ما آنقدر کم بود که اصلا شبیه شب عید نبود و سال گذشته باز هم وضعیت بهتر بود.

وی اینگونه نظر خود را بیان می‌کند: اینکه بگویم مردم واقعا پولی ندارند که جنس بخرند درست نیست، پس اینهایی که برای خرید پراید ۵۰ میلیونی صف می‌کشند از کجا آمده‌اند؟ پس خیلی‌ها هم پول دارند اما دوست دارند صرف چیزهای دیگر کنند.

این کسبه ادامه می‌دهد: به نظرم مدیریت‌ها هم غلط است، مثلا اگر مانند مجتمع دیاکو که در جنوب شهر تنها مختص به وسایل و لوازم یدکی ماشین است تمام مجتمع‌ها را تخصصی کنند شرایط بهتر خواهد شد.

وی می‌افزاید: این کار باعث ایجاد “برند” می‌شود، کسی که مثلا موبایل می‌خواهد به علاالدین برود، لباس مردانه می‌خواهد به ستاره شهر برود، لوستر و لوازم لوکس می خواهد به مهر و ماه برود این گونه حداقل هر مجتمع مشتری خاص خود را خواهد داشت.

قصه را کوتاه کنم، تقریبا وضعیت قریب به اتفاق تمام مجتمع‌های تجاری به همین منوال بود حال بگذریم که چندین پروژه مانند حکم آباد و نیایش در آینده به این معضل دچار خواهند شد.

مجتمع‌هایی که نه تنها از کمبود مشتری بلکه از نبود فروشنده رنج می‌برند. مجتمع هایی که بسیاری از صاحبان سرمایه را از سرمایه گذاری خود پشیمان کرده‌ و واحدهای تجاری که روی دست سازنده و سرمایه‌دار باد کرده‌اند.

*مجتمع های تجاری ظرفیتی اشباع شده در قزوین

برای بیان این مشکل و ارائه راه حل پای صحبت علی فرخ زاد معاون عمرانی استاندار قزوین می‌نشینم؛

وی در خصوص سوالم که آیا میزان وجود مجتمع‌های تجاری در قزوین بیشتر از ظرفیت موجود است؟، می‌گوید: بله، این مطلب را تایید می‌کنم و واقعا مجتمع‌های تجاری قزوین بیش از ظرفیت است و البته این مجتمع‌ها عمدتا توسط بخش خصوصی ساخته شده و سرمایه گذاران حتما در ساخت آن‌ها برای خود توجیه اقتصادی داشته‌اند.

این مسئول می‌افزاید: بیشتر این واحدهای تجاری در یک مقطع زمانی مانند سال‌های ۹۳ و ۹۴ مجوز گرفته‌اند که با توجه به سیاست گذاری و شرایط آن زمان استان، در راستای جذب گردشگر و توسعه شهر این مجوزها داده شد.

معاون عمرانی استاندار قزوین ابراز می‌کند: مجوزهای بسیاری هم برای ساخت هتل و مراکز تفریحی به سرمایه‌گذاران داده‌ایم که برخی ساخته و برخی هم رغبتی برای ساخت در این بخش نداشته‌اند.

فرخ زاد عنوان می‌کند: با توجه به شرایط موجود برآن هستیم پروژه‌هایی که قابلیت تغییر کاربری را دارند مانند پروژه حکم آباد به سمت ساخت هتل، مسکونی و یا اداری و خدماتی سوق دهیم زیرا اکنون واقعا ظرفیت شهر گنجایش این همه مجتمع که عمدتا خالی هم هستند را ندارد.

وی در پایان بیان می‌کند: در نظر داریم تا با طرح‌های تشویقی سرمایه‌گذار را به سمت ساخت هتل‌های اقامتی سوق دهیم.

*مازاد بر سرانه تجاری قزوین مجوزی صادر نشده است

فرزانه نظری پور در خصوص محورهای تجاری شهر قزوین می‌گوید: طبق کمیسیون ماده۵ خیابان‌هایی مانند امام خمینی، سعدی، خیام، فلسطین در مرکز شهر و جزو طرح‌های تفصیلی و محورهای تجاری قزوین محسوب می‌شوند که ما در این خیابان‌ها هم واحدهای تجاری خطی و هم مجتمع‌های تجاری داریم.

وی می‌افزاید: سرانه تجاری قزوین طبق طرح‌های تفصیلی با واحدهای تجاری موجود همخوانی دارد و مازاد بر سرانه مجوزی صادر نشده است اما نکته اینجاست که دیگر نباید به خصوص برای هسته مرکزی شهر مجوز صادر شود زیرا هم بار ترافیکی برای شهر دارد و هم گنجایشی ندارد.

معاون شهرسازی و معماری شهرداری قزوین ادامه می‌دهد: در افق جمعیتی ۱۴۰۵ دیگر نیازی به مجتمع تجاری نداریم و سرانه تجاری شهر تکمیل شده است و بعد از این بر اساس نرخ رشد جمعیت برنامه‌ریزی خواهیم کرد.

این مسئول یادآور می‌شود: اگر در آینده زیر ساخت‌های لازم برای جذب گردشگر را فراهم کرد شهر تبدیل به قطب گردشگری می‌شود و از طرفی با افزایش مهاجرپذیری نیز جمعیت شهر افزایش پیدا می‌کند که بر اساس آن تصمیم‌گیری خواهیم کرد.

وی مسائل اقتصادی را در به وجود آمدن وضع موجود دخیل می‌داند و می‌گوید: قطعا مشکلات اقتصادی مردم بر عدم فروش و کم رونق شدن مجتمع‌های تجاری تاثیر خواهد گذاشت.

نظری پور اذعان می‌کند:‌ سبک خرید مردم هم تغییر کرده است و هاپیر مارکت‌ها و هایپر استارها مردم را به سمت خود می‌کشانند و از طرفی بسیاری به خرید اینترنتی روی آورده و عملا بازار مجتمع‌های تجاری را کساد کرده‌اند.

 

به گزارش شاخص، در سال‌های اخیر شاهد رشد بیش از پیش ساخت و راه‌اندازی مجتمع‎های تجاری در سراسر کشور و به تبع آن در شهر قزوین بوده‌ایم.

اما علاوه بر رشد روز افزون تعداد این مجتمع‌ها، فقط برخی از آن‌‎ها موفق شده و تعداد زیادی بازدید کننده را در خود جای می‌دهند و الباقی مجتمع‌ها، دائماً در حال تغییر و تحول واحدهای تجاری هستند.

علت مشکلات و کسادی این مجتمع‌ها متعدد است که می‌توان به برخی از آن‌ها اشاره کرد؛

وجود صنوف غیرمرتبط با یکدیگر، عدم شناسایی صحیح مخاطبان بازار هدف، عدم شناسایی نیازهای مخاطبین در منطقه، عدم معرفی صحیح از مجتمع و جذب سرمایه گذاران، عدم وجود استانداردهای واگذاری واحدها، عدم وجود دستورالعمل‌های مدیریت مجتمع و در نتیجه آن عدم حضور برندهای معتبر، حضور فرروشگاه بی‌اعتبار و دارای برندهای تقلبی و چینی در مجتمع و در نتیجه آن ارائه حس بی اعتمادی به مشتری و وجود قیمت‌های نامناسب اجناس موجود در فروشگاه‌ها و عدم وجود استاندارد محدوده قیمت گذاری از عواملی است که می‌توان تیتروار به آن اشاره کرد.

شاید در نگاه اول شهر قزوین با جمعیتی بالغ بر ۴۰۲ هزار نفر مستحق ایجاد واحدهای تجاری متعدد باشد اما به راستی آیا مردم این شهر توان خرید از چنین واحدهایی را خواهند داشت؟

آیا جوانان بیکار و بدون درآمد قزوینی می‌توانند کرایه‌های میلیونی این واحدهای تجاری را پرداخت کنند و با ایجاد مشاغل مناسب از بیکاری و رکود خارج شوند؟

آیا در زمان صدور مجوز برای ساخت و سازها ، نیاز سنجی صورت نمی‌گیرد که این شهر واقعا به چه چیزی نیاز دارد؟

چه چیزی باعث می شود تا مسئولین مجوز احداث چنین مجتمع‌هایی را آن هم چند مجتمع در این چند سال صادر نمایند؟

و حال سوال اصلی اینکه  متولیان امر چه برنامه و چه تدبیری برای رفع چنین مشکلاتی دارند؟

این موارد سوالاتی است که برای یافتن پاسخ‌هایش بدون شک در گزارش مفصل دیگری باید به آن پرداخت.

انتهای پیام/

به قلم: نفیسه مهرداد

مطالب مرتبط

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

آخرین اخبار