ایران جانبی

کوله‌های سنگین بر دوش قامت‌های کوچک/ ۶۰ درصد دانش‌آموزان قزوینی از عارضه‌های جسمانی رنج می‌برند - پایگاه خبری شاخص
کد خبر: 198768
تاریخ انتشار: ۱۹ آبان ۱۳۹۸ - ۱۰:۵۴
شاخص گزارش می‌دهد؛
شاخص : بر اساس تحقیقات انجام شده ۴۰ درصد از دانش آموزان بین ۲۵ تا ۳۰ دقیقه کوله پشتی حمل می‌کنند لذا بین همین موضوع و افتادگی شانه و کمردرد رابطه وجود دارد.

به گزارش خبرنگار سلامت شاخص، ساختارهای عضلانی و قامتی در سنین کودکی و نوجوانی به لحاظ سن رشد بسیار حساس است به طوری که هر نوع اختلال محیطی و یا تغذیه‌ای می‌تواند اثرات منفی در پی داشته باشد؛ امروزه دانش آموزان ایرانی با مشکلات مربوط به عارضه‌های عضلانی و قامتی مواجه هستند که هر ساله در قالب طرح‌های مختلف مورد ارزیابی قرار می‌گیرد.

ارگونومی به بحث اختلالات اسکلتی-عضلانی می‌پردازد که معمولا به دنبال وارد شدن یک ضربه آنی یا حاد و یا ضربه تکراری به دستگاه اسکلتی- عضلانی در طول زمان ایجاد می‌شوند و با ناراحتی‌هایی نظیر پادرد، کمردرد، زانو درد، شانه درد ومچ درد و درد در مفاصل همراه است.

بر اساس گفته‌های رئیس انجمن علمی فیزیوتراپی ایران تحقیقات مختلفی در ایران و خارج از کشور انجام شده که شیوع اختلالات عضلانی اسکلتی در کودکان را تایید می‌کند.

با تحقیقی که بر روی ۵ هزار کودک مدرسه‌ای انجام شده مشخص شد ۲۰ درصد کودکان ما از کمردرد رنج می‌برند و یکی از علت‌های کمردرد دوران بزرگسالی از همین کودکی نشأت می‌گیرد.

با تغییر نظام آموزشی طی چند سال اخیر کتب درسی هم مستثنی از ابن موضوع نبودند طوریکه چندین سالی است که کتب درسی بویژه پایه ابتدایی از نظر اندازه در ابعاد بزرگ تر منتشر می شود و از طرفی با تعطیلی مدارس در روزهای پنجشنبه و افزایش زنگ درسی مدارس دانش آموز هر روز مجبور به حمل کوله پشتی های سنگین از منزل به مدرسه هستند و همین موضوع سبب عدم رضایت بچه ها و والدین شده است.

یکی از والدین در گفت‌وگو با خبرنگار شاخص، گفت: متاسفانه وزن سنگین کوله پشتی مناسب سنین بچه‌ها نیست به طوریکه فرزندم هر روز از این موضع گله‌مند است.

وی افزود: وزن کوله پشتی باید متناسب با وزن دانش آموزان تنظیم شود اما با توجه به سنگینی وزن کوله پشتی دانش آموزان، آن‌ها هر روز مجبور به حمل کوله‌های سنگین خواهند بود.

این مادر جوان گفت: از طرفی تعطیلی مدارس به سود ما و دانش آموزان است اما همین موضوع سبب افزایش میزان ساعات درسی برای جبران روزهای پنجشنبه شده است.

بین قامت دانش آموزان و میز و نیمکت ارتباط معناداری وجود دارد

وی بیان کرد: نظام آموزشی باید تغییری در روند برنامه ریزی این مشکل داشته باشد چرا که آینده کودکان ما درخطر دچار به عوارض اختلالی خواهد بود.

این مادر جوان ادامه داد: برخی از مدارس جهت سبک کردن وزن کوله های دانش آموزان کتب درسی را در ۲ جلد صحافی کردند تا از نظر وزن مشکلی برای دانش اموزان رخ ندهد که این کار حرکت مثبتی است.

برای بررسی این موضوع به گفت‌وگو با کارشناس سلامت کار معاونت درمان دانشگاه علوم پزشکی قزوین پرداختیم.

اصغر پایون در گفت‌وگو با خبرنگار سلامت شاخص، با بیان اینکه ارگونومی به بحث اختلالات اسکلتی- عضلانی می‌پردازد، اظهار کرد: دانش‌آموزان روزانه با ابزار مختلفی از قبیل میز، مداد، صندلی، خودکار، ماشین سرو کار دارند و تا زمانی که ابزار با ابعاد و زوایای بدن متناسب باشد مشکلی ایجاد نمی‌شود اما زمانی که برای استفاده مجبور به تغییر در زوایای بدن شویم دچار ناراحتی خواهیم شد.

وی افزود: باتوجه به اینکه دانش‌آموزان روزانه چند ساعت روی میز می‌نشینندباید متناسب با ارتفاع آرنج آنان باشد چراکه زمانی که پایین‌تر یا بالاتر باشد دانش آموز برای دسترسی به میز برای نوشتن مجبور به خم شدن و یا راست کردن ستون فقرات خواهد شد و همین موضوع در طولانی مدت موجب ایجاد اختلالات عضلانی در فرد می‌شود.

کارشناس سلامت کار بیان کرد: بر اساس مطالعات صورت گرفته بین قامت دانش آموزان و میز و نیمکت ارتباط معناداری وجود دارد که در صورت عدم استاندارد ممکن است فشار به مفاصل و عضلات دانش آموز وارد شود و با کمردرد یا شانه درد همراه باشد.

وزن کوله پشتی نباید بیشتر از ۱۰درصد از وزن دانش‌آموز باشد

پایون ابراز کرد: بر اساس مطالعات صورت گرفته بر روی دانش آموزان دختر دبیرستانی سال ۸۷ در قزوین مشخص شد که علی‌رغم اینکه ابعاد سطح میز و صندلی از استاندارد لازم برخوردار است اما ارتفاع سطح میز تناسب مناسبی با وضعیت قامتی دانش آموزان ندارد.

وی در ادامه تصریح کرد: متاسفانه مطالعات گسترده‌ای در زمینه بررسی مشکلات قامتی در استان انجام نشده بنابراین ما توصیه داریم آموزش پرورش دراین زمینه ارتباط لازم را با دانشگاه علوم پزشکی برقرار کند تا بتوانیم تحقیقات بیشتری داشته باشیم.

کارشناس سلامت کار با بیان اینکه در شهرستان‌های مختلف تحقیقات خوبی است، ابراز کرد: برای رفع مشکلات قامتی و عضلانی دانش آموزان ابتدا باید تحقیقات گسترده‌ای در زمینه آماری صورت گیرد تا استاندارد بودن میز و نیمکت و حمل درست کوله پشتی مورد استفاده دانش آموزان مورد بررسی قرار گیرد تا بتوانیم از عوارض احتمالی جلوگیری به عمل آوریم.

پایون تصریح کرد: در شهرهای همدان و شیراز مطالعات خوبی در زمینه مشکلات قامتی دانش آموزان صورت گرفته و این نتیجه حاصل شده که هر زمان ارتباط خوبی بین ابزار مورد استفاده و شخص حاصل نشده عوارضی را به دنبال داشته است.

وی بیان کرد: بر اساس تحقیقات صورت گرفته وزن کوله پشتی نباید بیشتر از ۱۰درصد از وزن دانش‌آموز باشد لذا  اگر دانش آموز دوم یا سوم ابتدایی داشته باشیم که وزن کوله پشتی آن بیش از سه کیلوگرم است، می‌تواند برای آن اختلال ایجاد کند.

کارشناس سلامت کار ادامه داد: همان طور که امروز می‌بینیم وزن کوله پشتی که بچه‌ها حمل می‌کنند بسیار سنگین است که باید اصلاح شود؛ به جز وزن کوله پشتی، فاکتورهای دیگری مانند چگونگی حمل کوله پشتی نیز می‌تواند در پیشگیری از کمردرد موثر باشد.

پایون بیان کرد: قبل از اینکه دانش آموزان به نارسایی‌های جدی اختلالات عضلانی اسکلتی برسند باید تحت نظر گرفته و پیشگیری کنیم و تنها با یک تغییر و آموزش ساده به کودکان، می‌توان پیشگیری از آسیب‌های جدی که ممکن است تا بزرگسالی همراهشان باشد را انجام دهیم.

وی ادامه داد: مشخصات کوله پشتی استاندارد این است که حتما دارای دو بند پهن باشد به طوری که فشاری به ناحیه شانه و عروق وارد نکند و از لحاظ طول و قد از عرض شانه و مهره کمر دانش آموز بیشتر نباشد.

این مسئول با بیان اینکه زمان حمل کوله پشتی نباید طولانی مدت باشد، خاطرنشان کرد: وزن و نحوه حمل کوله پشتی اهمیت بسیاری در ایجاد اختلالات عضلانی دارد به طوری که براساس تحقیقات انجام شده بیشتر دانش آموزانی که دچار مشکل افتادگی شانه بودند از کوله پشتی‌های با وزن زیاد و یک بند استفاده کرده‌اند.

کارشناس سلامت کار تشریح کرد: بر اساس تحقیقات انجام شده ۴۰ درصد از دانش آموزان بین ۲۵ تا ۳۰ دقیقه کوله پشتی حمل می‌کنند لذا بین همین موضوع و افتادگی شانه و کمردرد رابطه وجود دارد.

پایون افزود: نمی‌توانیم سن خاصی برای ابتلا به مشکلات قامتی درنظر بگیریم و تنها می‌توانیم بگوییم کودکان در سنین مختلف مستعد اختلالات عضلانی اسکلتی هستند و اگر اصول ارگونومی رعایت نشود، می‌توانیم درگیر مشکلات عضلانی شویم.

وی با بیان اینکه نگرانی ما از این است که اختلالات قامتی به دوران بزرگسالی هم منتقل شود، گفت: توصیه می‌کنم حتما آموزش و پرورش و مربی بهداشت با انجام آموزش همگانی این موضوعات را به ویژه در سنین پایین به والدین و دانش‌آموزان ارائه کنند تا بتوانیم به صورت جدی از بروز اختلالات عضلانی اسکلتی در کودکان ما که آینده سازان کشور هستند، پیشگیری کنیم.

کارشناس سلامت کار با اشاره به وزن کوله پشتی به عنوان ریز فاکتور درگیر در ایجاد اختلالات قامتی گفت: مدیران مدارس و مسئولین باید طوری برنامه‌ریزی کنند که دروسی که نیاز به مسائل مختلف آموزشی از قبیل کتاب و جزوه دارند در یک روز قرار نگیرند.

باتوجه به اینکه کوتاهی قد نیز یکی از اختلالات قامتی به شمار می‌رود نیز تغذیه مناسب هم می‌تواند به عنوان یکی از ریز فاکتورهای درگیر در این مسئله باشد لذا در این رابطه به گفت‌وگو با یکی از کارشاسان تغذیه نشستیم؛

حذف وعده غذایی صبحانه تهدید بزرگی برای سلامتی دانش آموزان است

شهروز شکری مژدهی در گفت‌‌وگو با خبرنگار سلامت شاخص، اظهارکرد:  معمولا دانش آموزان از نظر قد، وزن و  bmiیعنی شاخص توده بدنی سنجیده می‌شوند و آنچه که در مورد قد دانش آموزان مورد بررسی قرار می‌گیرد به تغذیه گذشته دانش آموز بازمی‌گردد.

وی افزود: درواقع اگر دانش آموزی در گذشته تغذیه خوبی نداشته یا درگیر بیماری‌ها مختلف بوده باشد بر فاکتور قدش تاثیر می‌گذارد وطوری نیست که بگوییم دانش آموزی که امروز با مشکل کوتاهی قد مواجه است به علت عوامل امروز است درواقع به سال‌های قبل بازمی‌گردد لذا این موضوع را از کودکی به مادران سفارش می‌کنیم که به تغذیه کودک اهمیت دهند چراکه در دوران نوجوانی روی قد تاثیرگذار خواهد بود.

کارشناس تغذیه معاونت بهداشت و درمان با اشاره به ژنتیک، آب و هوا و تغذیه به عنوان عوامل تاثیرگذار بر قد بیان کرد: افراد در مناطق اروپا یا آمریکا باتوجه به شرایط آب و هوایی بلند قدتر از افراد آسیایی هستند.

شکری مژدهی ابراز کرد: باتوجه به اینکه کودکان بین ۶ تا ۱۸ سال در سن رشد به سر می‌برند اگر تغذیه مناسب باشد روی قد تاثیرگذار خواهد بود اما اگر تغذیه سالم نداشته باشد و از طرفی هم به طور مکرر بیمار شود موجب می‌شود یک سری مواد مغذی بدن دفع شود و همین طوراگر جبران نشود با عارضه قد روبرو خواهد شد.

وی ادامه داد: در صورت عدم تطابق قد دانش‌آموزان با منحنی استاندارد می‌توان دریافت که دانش آموز در گذشته با مشکل تغذیه و یا بیماری مواجه بوده و در نوجوانی روی قد تاثیرگذار گذاشته است.

کارشناس تغذیه معاونت بهداشت و درمان اظهار کرد: دانش‌آموزان روی قد حساسیت زیادی نشان می‌دهند و مدام خود را با همکلاسی‌هایشان مقایسه می‌کنند و اگر قد آن‌ها به علت تغذیه ناسالم یا عامل ژنتیک نامطلوب باشد، نگران خواهند شد.

وی با اشاره به اینکه تغذیه اثر مستقیمی بر روی بافت استخوان دارد، اذعان داشت: پروتیین‌ها، کلسیم و ویتامین دی واقع در گوشت سفید و قرمز، لبنیات و نور خورشید می‌تواند تاثیر فراوانی بر قد داشته باشد.

شکری مژدهی ادامه داد: مراقبین سلامت یا مشاورین بهداشتی در مدارس دانش آموزان باید سعی کنند تا دانش‌آموزان را به سمت مصرف تنقلات سالم سوق دهند که بهترین آن مصرف سه وعده غذایی به ویژه صبحانه و میان وعده سالم است.

کارشناس تغذیه معاونت بهداشت و درمان اظهار کرد: بر اساس هرم غذایی مصرف سه وعده لبنیات نظیر شیر، ماست، پنیر یا فراورده‌های آن مثل دوغ یا بستنی در روز اهمیت بالایی دارد و باید مصرف لبنیات در صبح، ظهر و شب در وعده‌های غذایی گنجانده شود.

وی تصریح کرد: مابین صبحانه و ناهار هم به عنوان میان وعده ترجیحا شیر و میوه و در کنار وعده ناهار حتما سزبیجات و عصرانه هم میوه یا لبنیات مصرف شود.

شکری مژدهی ادامه داد: متاسفانه آنچه امروز در مدارس دیده می‌شود مصرف تنقلات ناسالم باتوجه به تبلیغاتی که صورت می‌گیرد، است و دانش آموز به جای مصرف مواد غذایی سالم از میان وعده‌هایی که نظیر چیبس، پفک و فست فودها که سرشار از نمک یا شکر فراوان هستند، مصرف می‌کنند.

کارشناس تغذیه معاونت بهداشت و درمان بیان کرد: حذف وعده‌های غذایی به ویژه صبحانه که از وعده‌های اصلی به شمار می رود تهدید بزرگی برای سلامتی است که معمولا خانواده‌ها آن را حذف می‌کنند که همین موضوع سلامت و رشد دانش‌آموز را دچار اختلال می‌کند.

وی افزود: همچین علاوه بر خوراک سالم و کافی اگر دانش آموز خواب کافی نداشته باشد نیز بر روی روح و جسم کودک و نوجوان موثر خواهد بود.

کارشناس تغذیه معاونت بهداشت و درمان ادامه داد: نوجوانی که تغذیه ناسالم داشته باشد موجب می‌شود در بزرگسالی به بیماری‌های جبران ناپذیری مثل بیماری‌های قلبی و عروقی و چربی و فشار خون مبتلا شود لذا در هر رده سنی توصیه می‌شود که افراد تغذیه سالم داشته باشند.

کارشناس تغذیه معاونت بهداشت و درمان ادامه داد: گاهی برخی مادران از این موضوع گله‌مند هستند که فرزندانشان به توصیه‌هایشان گوش نمی‌کنند چراکه دانش آموزان در سن حساسی به سر می‌برند و معمولا از همدیگر تقلید می‌کنند لذا ما هیچ اجباری روی دانش آموزان نداریم و فقط آگاهی آن‌ها را بالا می‌بریم.

شکری مژدهی تصریح کرد: والدین باید آگاهی لازم را در مورد تغذیه سالم داشته باشند و طوری نباشد که ذائقه بچه‌ها به سمت فست فودها سوق پیدا کند و برای فرزندانش توضیح دهندکه چه غذایی برای رشد مناسب است.

وی با بیان اینکه در مدارس نیز مراقبین سلامت باید توصیه‌های لازم را در مورد مصرف میان وعده‌ها برای دانش آموزان توضیح دهند، تصریح کرد: لیست غذاهای سالم از طریق معاونت بهداشت و درمان به مدارس اعلام شده و مسئولین بوفه مدارس باید خوراکی‌های سالم و مجاز را جایگزین کنند.

کارشناس تغذیه معاونت بهداشت و درمان گفت: باتوجه به اینکه دانش آموزان از معلم حرف شنوی لازم را دارند بهتر است درخصوص موضوعات تغذیه سالم با دانش آموزان صحبت کنند چراکه درواقع هرچه آگاهی دانش آموزان بالا رود بر نگرش و عملکرد دانش آموز هم تاثیرگذار خواهد بود.

بالغ بر ۶۰ درصد دانش آموزان استان از یکی از عارضه‌های جسمانی رنج می‌برند

به گفته عین الله صادقی معاون تربیت بدنی و سلامت اداره‌کل آموزش و پرورش استان قزوین بالغ بر ۶۰ درصد دانش آموزان قزوینی به یکی از عارضه‌های ساختار قامتی مبتلا هستند.

این مسئول ابراز کرد: ارزیابی ساختار قامتی دانش آموزان پایه ششم در کانون‌های حرکات اصلاحی یکی از برنامه‌های بسیار مهم آموزش و پرورش است که در راستای اجرای این برنامه، ساختار قامتی ۴۰ درصد از دانش آموزان پایه ششم مورد ارزیابی قرار گرفته است.

وی افزود: کم تحرکی، بی تحرکی و چاقی از عوامل بروز این ساختار است و اکنون آمار مربوط به ساختار قامتی دانش آموزان استان آمار خوبی نیست؛ در سال جاری پایش دانش آموزان صورت گرفته و متناسب با ناهنجاری‌های دوره ششم ابتدایی، برنامه‌هایی از سوی وزارتخانه برای سال‌های آینده طراحی می‌شود.

معاون تربیت بدنی و سلامت آموزش و پرورش استان قزوین اضافه کرد: همچنین در سال‌های آینده این پایش ها تکرار می‌شود تا شاهد ناهنجاری‌های قامتی در بین دانش آموزان نباشیم.

صادقی بیان کرد: برنامه پایش قامتی دانش آموزان به صورت متوالی در سال‌های گذشته صورت گرفته است اما این پایش در سال جاری با اولویت دانش آموزان پایه ششم صورت می‌گیرد؛ در این پایش، دانش آموزی که وارد مدارس ابتدایی می‌شود سنجش می‌شود که در ۶ سال ابتدایی چه عوارض اکتسابی همچون کوله پشتی‌های غیراستاندارد و سنگین و خارج از توان دانش آموز و متناسب نبودن میز و نمیکت ها با سن دانش آموزان را کسب کرده است.

وی گفت: اداره نوسازی مدارس باید در میز و نیمکت‌های دانش آموزان، متناسب سازی و استانداردسازی را در نظر داشته باشد.

معاون تربیت بدنی و سلامت آموزش و پرورش استان قزوین با اشاره به عوامل تأثیر گذار در بروز ناهنجاری‌های ساختار دانش آموزان اضافه کرد: استفاده مداوم از تلفن همراه و تبلت و بازی‌های رایانه‌ای، تعطیلی ورزش محلات و کم تحرکی همه دست به دست هم داده و ناهنجاری‌های قامتی را در بین دانش آموزان شکل گرفته است.

صادقی اضافه کرد: بالغ بر ۶۰ درصد دانش آموزان استان از یکی از عارضه‌های جسمانی رنج می‌برد و به عبارتی ۶۰ درصد دانش آموزان دچار یکی از عارضه جسمانی هستند؛ باید همه تلاش کنیم که بتوانیم دانش آموزان را از این فقر حرکتی رها کنیم.

وی اضافه کرد: اقداماتی برای پیشگیری از ناهنجاری‌های قامتی دانش آموزان انجام شده است و در این بین، غربالگری دانش آموزان، فعالیت‌های کلینیکی در کانون‌های حرکات اصلاحی ناحیه یک و دو آموزش و پرورش انجام و آموزش به دانش آموزان و اولیا ارائه شده است.

معاون تربیت بدنی و سلامت آموزش و پرورش استان قزوین بیان کرد: در بخش عارضه‌های جسمانی بیشترین فراوانی مربوط به حرکت سر به جلو، لوردُز و شانه افتاده نابرابر به دلیل استفاده از کیف‌های مدارس توسط یک دست است.

صادقی افزود: سن تغییرات اصلاح ساختار قامتی مربوط به دوره ابتدایی دانش آموزان است و اصلاح قامتی باید در این سن صورت بگیرد چراکه با افزایش سن، کنترل آن مشکل است.

از آنجایی که بسیاری از مشکلات و عارضه‌های قامتی اکتسابی و بر اثر فرهنگ نادرست هنگام نشستن، راه رفتن و حتی وضعیت تکراری ایستادن یک جا به وجود می‌آید؛ همچنین عوامل دیگری از قبیل میز و نیمکت‌های غیراستاندارد که با سن و جثه دانش‌آموزان تناسب ندارد و استفاده نامطلوب از وسایل ارتباطی مانند کامپیوتر، تبلت و تلفن همراه در بروز ناهنجاری‌ها دخیل هستند؛ از طرفی علاوه بر آگاه سازی از آنجایی که بسیاری از مشکلات در دوران کودکی و نوجوانی قابل درمان هستند اگر مشکلات به موقع تشخیص داده شوند با درمان به جا مانع از پیشرفت آن خواهیم شد.

از طرفی برخی مدیران مدارس جهت کاهش حجم کتب درسی اقدام به تقسیم کتاب به دو جلد کرده‌اند که این اقدام حرکت مثبتی در جهت رفع سنگینی کوله پشتی دانش آموزان بویژه ابتدایی‌ها می‌شود.

         

 

انتهای پیام/۱۰۰۳

مطالب مرتبط

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

آخرین اخبار