از بیماری “ام اس” چه می‌دانید؟!

شاید از خود پرسیده باشید که آیا بیماری ام اس چند نوع است و به چند گروه تقسیم بندی می شود. در این اینجا به کمک انجمن ام اس ایران توضیحاتی مختصر در مورد بیماری ام اس بیان می کنیم. شاید بتوان گفت دو بیمار ام اس را نمی‌توان یافت که چگونگی شروع و ادامه بیماریشان شبیه هم باشد. بیماری ام اس را به چهار دسته اصلی تقسیم می شود و هر کدام از بیماران ام اس را می‌توان در یکی از آن‌ها طبقه‌بندی کرد:

الف) نوع عودکننده و فروکش‌یابنده (Relapsing Remitting MS) اکثر مبتلایان، بیماریشان را با همین نوع آغاز می‌کنند. به این ترتیب که در آن‌ها هر حمله بیماری، یک دوره آرام (فروکش) در پی دارد که بیماران در این دوره آرامش مشکل چندانی ندارند. حمله‌ها معمولاً غیرقابل پیش‌بینی‌اند و در طی آن‌ها ممکن است مشکلات قبلی مجدداً تکرار شود. هر حمله ممکن است برای ساعت‌ها، روزها، هفته‌ها و حتی ماه‌ها طول بکشد و می‌تواند بسیار خفیف یا بر عکس بسیار شدید باشد، در حدی که نیاز به بستری شدن در بیمارستان داشته باشد.

ب) نوع پیشرونده ثانویه (Secondary Progressive MS) این دسته را می‌توان ادامه نوع قبلی دانست. یعنی پس از چندین سال حمله و آرامش، بیمار به مرحله ای می‌رسد که بدون داشتن دوره‌های واضحی از حمله یا فروکش، با گذشت زمان رفته‌رفته ضعیف‌تر می‌شود. زمانی که لازم است تا شخص به این مرحله  برسد ازشخصی به شخص دیگر متفاوت است.

ج) نوع پیشرونده اولیه (Primary Progressive) در این نوع، بیماران حالت‌های عود یا فروکش را ندارند و از همان ابتدای شروع بیماری تدریجا بر میزان ناتوانی آنها افزوده می شود.

د) نوع پیشرونده – عودکننده (Progressive-Relapsing MS) نوع نادری از ام اس است که با یک دوره پیشرونده اولیه آغاز می شود و دوره‌هایی از عود به این مسیر پیشرونده افزوده می‌شود.

علائم بیماری ام اس
علائم حس: علائم حسی می تواند در نتیجه درگیری قسمت های مختلف از مناطق حسی در مغز یا نخاع ایجاد گردد. شکایات حسی بطور شایعی شامل: احساس کرخی، سوزن سوزن شدن، احساس سفتی، سردی و یا تورم اندام یا تنه می شود، دردهای ریشه ای(رادیکولار ) در مسیر ریشه های اعصاب نیز می تواند وجود داشته باشد. این نوع دردها بخصوص در نواحی پائین تنه و یا روی شکم شایعتر می باشند. احساس خارش شدید بخصوص در نواحی گردنی نیز می تواند در این بیماری بروز نماید. درد ممکن است در صورت، در مسیر عصب زوج پنجم(نورالژی تری ژمو) نیز بروز نماید. گاهاً علائم حسی بصورت وزوز گوش و یا کاهش شنوائی تظاهر می کنند. اشکال در حس عمقی( که فقط با معاینه مشخص میشود ) سبب می شود که فرد در شرائط خاصی تعادل خود را از دست بدهد.

علائم بینایی: شکایات مربوط به بینائی در بیماری ام اس بسیار شایع است و اغلب به دلیل التهاب سر عصب بینائی روی می دهد. به غیر از این وجود ضایعه در قسمت های مربوط به بینائی درمغز( مانند مخچه و یا ساقه مغز) نیز می تواند ایجاداشکال در بینائی نماید. اشکال بینائی می تواند به فرم تاری دید به درجات مختلف باشد. درد در زمان حرکت دادن چشم از همراهان تاری دید است که ممکن است درمواردی بروز نماید. در اغلب موارد و بخصوص در شروع، یکطرفه است اما ممکن است دو طرفه هم باشد. اشکال در دید رنگ ها نیز ممکن است همراه با تاری دید روی دهد. بینائی ممکن است به سرعت( در عرض چند ساعت) و یا چند روز وحتی یک یا دوهفته بدتر شود. پس از این مرحله وضعیت دید ثابت می ماند و اغلب پس از گذشت ۲-۱هفته شروع به بهبودی می نماید. در برخی از موارد این بهبودی کامل و در برخی موارد ناقص است. اشکال بینائی ممکن است به فرم دوبینی و یا به شکل اختلال در میدان بینایی باشد. این اختلالات ممکن است تنها و یا همراه با سایر علائم بیماری روی دهند.