افراد زیر ۲۰سال قربانیان اصلی فضای مجازی در ایران/ شبکه‌های اجتماعی بستری خطرناک برای کاربران ناآگاه است

به گزارش خبرنگار اجتماعی شاخص، هر پدیده و تکنولوژی جدید به محض ورود به دنیای واقعی همواره فرصت‌‎ها و چالش‌هایی را به همراه خواهد داشت، فضای مجازی نیز به عنوان ابزار ارتباطی نوین همچون تیغ دو لبه‌ای است که برای خطراتی که به واسطه آن پیش می‌آید باید هوشیار بود و آمادگی مقابله با آن را داشت.

این روزها فناوری به ابزاری جدا نشدنی از زندگی جوامع تبدیل شده است اما اکثر مردم نمی‌دانند که چطور باید از آن به درستی استفاده کرد و همین مسئله تکنولوژی را به ابزاری مخرب تبدیل می‌کند.

یکی از بحث های رایج میان جامعه‌شناسان و کارشناسان حوزه علوم اجتماعی و ارتباطات، چگونگی برخورد با انواع تکنولوژی در بدو ورود به هر فرهنگی برای مقابله با آثار مخرب آن است.

در این میان نکته‌ای که همگی بر آن اتفاق نظر دارند، فرهنگ‌سازی برای استفاده صحیح از انواع تکنولوژی است چراکه اینترنت و فضای مجازی نیز مانند سایر اشکال فناوری‌ها و رسانه‌ای موارد استفاده مثبت و منفی خاص خود را به همراه دارد.

افراد زیر ۲۰ سال قربانیان فضای مجازی هستند

ساناز سادات نعمت‌اله‌زاده ماهانی، روانشناس و پژوهشگر اجتماعی صبح امروز در گفت‌وگوی اختصاصی با خبرنگار اجتماعی شاخص، با اشاره به اینکه افراد زیر ۲۰سال بیشترین آمار آسیب‌دیدگان فضاهای مجازی را تشکیل می‌دهند، اظهار کرد: امروزه متاسفانه دختران نوجوانی به کلینیک‌های روانشناسی مراجعه می‌کنند که فریب ظاهر پر رنگ و لعاب فضای مجازی را خورده‌اند.

وی افزود: دختران با توجه به روحیه لطیف و حساسی که دارند به راحتی توسط افراد سودجو بازیچه قرار گرفته و آسیب‌های جبران ناپذیر روحی و گاها جسمی را متحمل می‌شوند.

این روانشناس عوامل بروز این مشکلات را اینگونه بیان کرد: عدم آگاهی والدین یکی از مهم‌ترین دلایلی است که به این آسیب‌ها دامن می‌زند زیرا آن‌ها بدون هیچگونه آشنایی با فضاهای مجازی و آثار مخرب آن، ابزارهای ارتباط جمعی مانند تبلت یا تلفن همراه را در اختیار فرزندان خود می‌گذارند.

نعمت‌اله‌زاده ماهانی با بیان اینکه نوجوانان تحت تاثیر گروه دوستان این ابزارها را از والدین خود درخواست می‌کنند، ابراز کرد: طبق علم روانشناسی قبل از انجام هر کاری باید یک پیش آگاهی داده شود، ابتدا باید مزایا و معایب شبکه‌های اجتماعی و مجازی را به افراد آموزش داد.

عدم آگاهی جامعه به گسترش آثار مخرب فضای مجازی دامن می‌‍زند

وی با اشاره به اینکه متاسفانه پدر و مادرها فرزندان خود را بدون هیچگونه هوشیاری و آگاهی در دنیای متلاطم فضای مجازی رها می‌کنند، اضافه کرد: در مواردی حتی کودکان ۱۰ تا ۱۱ ساله به دلیل غفلت والدین وارد گروه‌های غیراخلاقی و جنسی شده و ذهن و روح معصوم آن‌ها به طور فجیعی تخریب می‌شود که دیگر صدمه قابل ترمیم نیست.

این پژوهشگر عنوان کرد: در کشورهای اروپایی و آمریکایی پیش از آنکه کودکان با فضاهای مجازی آشنا شوند یا حتی بازی‌های رایانه‌ای انجام دهند به طور کامل مورد آموزش قرار می‌گیرند.

نعمت‌اله‌زاده ماهانی با تاکید بر اینکه اقدامات پیشگیرانه بهتر از درمان است، افزود: در ایران تاکنون بستر مناسبی برای آموزش‌های لازم به جامعه ایجاد نشده و افراد زمانی به ما مراجعه می‌کنند که دیگر کار از کار گذشته است.

وی تصریح کرد: عدم آموزش‌های صحیح و لازم در مدارس و نظام آموزشی هم از دیگر عواملی است که آثار مخرب فضای مجازی و شبکه‌های اجتماعی را در هاله ناآگاهی و غفلت قرار داده است.

این روانشناس بیان کرد: با توجه به اینکه امروزه پدر و مادر هر دو شاغل هستند و طبیعتا زمان کوتاهی را با فرزندان می‌گذرانند، این وظیفه آگاهی بخشی و انجام اقدامات کنترلی را برای مدارس و نظام آموزشی سنگین‌تر می‌کند.

نعمت‌اله‌زاده ماهانی افزود: حتی هوشمند شدن مدارس هم باید با کنترل‌ جدی دانش‌آموزان اجرا شود.

متاسفانه مسئولین توجهی به اقدامات پیشگیرانه نمی‌کنند

وی با بیان اینکه کنترل‌های غیرمستقیم در این زمینه راهگشا خواهد بود، تاکید کرد: در دنیای مدرن نمی‌شود استفاده از تکنولوژی را انکار کرد اما ایجاد روابط دوستانه بین والدین و فرزندان و کنترل نامحسوس آن‌ها بسیار نتیجه بخش‌تر از برخوردهای سخت و بازدارنده است.

این پژوهشگر اذعان داشت: متاسفانه مسئولین توجهی به اقدامات پیشگیرانه نمی‌کنند و پس از وقوع جرائم وارد عرصه می‌شوند که تاثیر چندانی در بهبود وضعیت ندارد.

نعمت‌اله‌زاده ماهانی با بیان اینکه رسانه‌ها عامل موثری در آگاهی‌بخشی به آحاد جامعه هستند، توصیه کرد: فراهم آوردن‌ زمینه نشست‌های تخصصی جامعه‌شناختی و روانشناسی در جهت آموزش‌های مستقیم و غیرمستقیم در رادیو و تلوزیون می‌تواند راهکار مناسبی باشد.

وی تصریح کرد: برگزاری همایش‌های تخصصی در دانشگاه‌ها و تولید مقاله‌های پربار توسط دانشجویان در زمینه تحلیل و بررسی آسیب‌های اجتماعی فضاهای مجازی می‌تواند در کاهش آثار مخرب تاثیرگذار باشد.

و اما نکته مهم اینکه فضای مجازی و اینترنت به رغم تمام کاربردها و کارکردهای مفید خود، آسیب های اجتماعی جبران‌ناپذیری نیز دارد که نمی توان نسبت به آن بی تفاوت بود. تاثیر این آسیب ها به ویژه در نسل در حال رشد کشور حساس تر بوده و دقت بیشتری را می طلبد.

باتوجه به رشد روزافزون جرایم اینترنتی و با در نظر گرفتن این نکته که جوانان بیش از هر گروه دیگری در مقابل بعضی از این جرایم آسیب پذیر هستند، مسئولان و دست اندرکاران کشور باید استراتژی‌های همه جانبه‌ای را در راستای آگاهی دادن به این قشر، مقابله با جرایم اینترنتی و همچنین استفاده صحیح از تکنولوژی رایانه‌ای اتخاذ کنند.

انتهای پیام/۱۳۰۰